Archief

Posts Tagged ‘monocultuur’

Een roomse oplossing

Kleine politieke partijen mogen zich niet vaak in een grote belangstelling van de media verheugen, zeker partijen met een religieus karakter niet. Dat kan veranderen wanneer ze ineens een sleutelrol in de politiek gaan spelen, zoals de ChristenUnie jaren geleden en de SGP in het meer recente verleden. Die laatste heeft ook nog om een andere reden de aandacht van de media: de opvattingen van de SGP over de rol van de vrouw in de politiek en vooral de praktische consequenties die ze daaraan altijd heeft verbonden, zijn de representanten van het emancipatiestreven een doorn in het oog. De gevolgen zijn bekend: om een eventueel verbod van de partij te voorkomen, heeft het hoofdbestuur besloten vrouwen niet langer het passief kiesrecht te ontzeggen. Dat betekent dat vrouwen zich in principe mogen aanmelden voor een plaats op de kandidatenlijsten van de SGP.

In de praktijk zijn de gevolgen te verwaarlozen. De grondbeginselen van de partij, waartoe behoort dat de vrouw het regeerambt niet toekomt, veranderen immers niet. Dat betekent dat een vrouwelijke kandidaat moet verdedigen dat de vrouw geen regeerambt mag bekleden. Aangezien de SGP van mening is dat een volksvertegenwoordiger een regeerambt bekleedt, maakt dat haar positie in feite onmogelijk. Bovendien zijn het nog altijd de partijleden die beslissen wie op de kandidatenlijsten komen. Wanneer ze ervoor kiezen alleen mannen te kandideren is dat hun goed recht. Ze hebben geen verantwoordingsplicht.

Niets aan de hand dus, zou je zeggen. Toch wringt er iets. “Een typisch roomse oplossing”, las ik op de website van een krant. Ook binnen de SGP krijgt het hoofdbestuur niet alle handen op elkaar voor deze constructie. Vooral op de rechterflank van de partij wordt stevige kritiek niet geschuwd. Een scribent is van mening dat de SGP er beter aan zou doen vast te houden aan de tot nu toe gevolgde gedragslijn en de consequenties dan maar te accepteren. Hij trekt een vergelijking met de drie vrienden van Daniël, die – op straffe van verbranding in de vuuroven – weigerden te knielen voor het beeld dat de Babylonische koning Nebukadnessar had laten oprichten. Een andere scribent vindt die vergelijking misplaatst: SGP’ers die weigeren hun houding ten aanzien van de rol van de vrouw in de politiek aan te passen, worden niet met de vuuroven bedreigd. Van geloofsvervolging is in Nederland nog altijd geen sprake.

De gekozen vergelijking is inderdaad overdreven en de desbetreffende schrijver zou er wellicht beter aan hebben gedaan een ander voorbeeld te kiezen. Nu leidt het ongelukkig gekozen voorbeeld af van waar het in feite om gaat. De vraag is of de SGP er goed aan heeft gedaan zich te corformeren aan wat de overheid van haar verlangt. SGP-voorman Van der Staaij probeerde daar een mooie en principiële lading aan te geven. De SGP is een gezagsgetrouwe partij en wil “als beginselpartij” wel handelen binnen de grenzen van onze Nederlandse rechtsorde. “Dat is ook een principiële keus. Wij zijn geen oproerkraaiers.” (Nederlands Dagblad, 14.1.13).

Hoe het ook verpakt wordt, het valt niet te ontkennen dat de SGP zwicht onder seculiere druk. Van der Staaij mag zich erover beklagen dat die externe druk de zuiverheid van de discussie vertroebelt en het interne beraad bemoeilijkt, effectief blijkt die wel te zijn. En de vraag moet gesteld worden of daarmee niet de weg is gebaand voor het opvoeren van de druk op allerlei christelijke organisaties om die aspecten van hun identiteit en beleid, die bij seculier Nederland op weerstand stuiten, bij het grofvuil te zetten.

De SGP’ers die roepen dat er wel belangrijkere zaken zijn om zich druk over te maken dan over het passieve vrouwenkiesrecht, hebben wellicht gelijk, maar zijn ook wat naïef. Want voor veel SGP’ers is dit nu juist een wezenlijk onderdeel van de identiteit van de partij. Zij verdedigen de traditionele opvatting betreffende de rol van de vrouw in de politiek met principiële argumenten en tot niet zo lang geleden deed de SGP als partij dat ook. Er waren altijd al tegengestelde of in elk geval meer genuanceerde geluiden, maar die bleven in de marge. De ‘traditionalisten’ in de SGP hebben betere papieren dan de ‘nieuwlichters’.

De SGP heeft de situatie waarin ze zich nu bevindt, geheel aan zichzelf te wijten. We zien hier het resultaat van getreuzel en aarzelingen en vooral van het streven de kool en de geit te sparen. Binnen een organisatie en dus ook een politieke partij kan men best over bepaalde zaken van mening verschillen, zonder dat daar direct bloed uit vloeit. Maar wanneer het gaat over een zaak die in elk geval voor een deel van die organisatie een sterk principieel karakter draagt, kan men er niet omheen een keuze te maken. De door de SGP gekozen constructie is in feite de voortzetting van de oude lijn in een nieuwe verpakking. Wat de SGP nu doet is wat men in het Engels “window-dressing” noemt. De etalage ziet er anders uit, maar het aanbod in de winkel is als vanouds. De vraag is of dit op de lange termijn zal werken.

Wat hier gebeurt zou wel eens de voorbode kunnen zijn van wat christelijk Nederland te wachten staat. De druk zich aan te passen aan seculiere ‘normen’ zal groeien, daar is niet veel fantasie voor nodig. Het ligt voor de hand zich af te vragen waar de grens ligt. Welke aanpassingen kunnen christelijke organisaties zich veroorloven zonder hun identiteit fundamenteel aan te tasten? Wanneer is de tijd gekomen dat men “nee” moet zeggen en de eventuele consequenties moet accepteren?

Ik denk dat we de spade wat dieper in de grond moet steken. Het gaat maar niet om de vraag hoeveel vrijheden christenen en christelijke organisaties nog hebben. De discussie moet – in elk geval vooralsnog – zeker niet gaan over de vraag of christelijke organisaties wellicht een beroep kunnen doen op een uitzonderingsclausule. Het moet er niet om gaan getolereerd te worden – tegen heug en meug – maar als volwaardige leden van de samenleving geaccepteerd te worden.

Nodig is vooral een principiële discussie over de reikwijdte van wetgeving en daarmee de pretenties van de overheid. Dat heeft alles te maken met de idee van de maakbaarheid van de samenleving. Die wordt traditioneel geassocieerd met ‘links’, maar vindt ook ‘rechts’ weerklank. ‘Links’ wil vooral christenen in het gareel dwingen, ‘rechts’ richt zijn pijlen op moslims. Het komt uiteindelijk op hetzelfde neer: het vastleggen van de ‘heersende’ moraal en die via wetgeving afdwingen van burgers en hun organisaties. Dat leidt in feite tot een monocultuur. Dat ideaal wordt vaak geassocieerd met de PVV, maar ook andere partijen zijn daar gevoelig voor, zoals D66 en GroenLinks met hun intolerantie ten aanzien van christenen.

Zo gezien zouden de critici van het ‘vrouwenbesluit’ van de SGP wel eens meer het gelijk aan hun kant kunnen hebben dan menigeen lief is. De vergelijking met de drie vrienden van Daniël mag overdreven zijn, zij kunnen wel als voorbeelden dienen. Soms is er geen andere mogelijkheid dan “nee” te zeggen, wat de consequenties ook mogen zijn. Met “roomse oplossingen” komen we er dan niet meer.

Advertenties